5 vragen en antwoorden over de klimaattop in Brazilië
06 Nov 2025
5 minuten
Van 10 tot 21 november vindt de 30ste internationale klimaatconferentie (COP30) plaats in Belém, Brazilië. Ook Kiki Berkers, klimaatexpert bij 11.11.11, trekt naar daar om de onderhandelingen op de voet te volgen én druk te zetten. Wat moet je weten over de klimaattop dit jaar? Wij schotelden haar 5 vragen voor.
1. Wat is de klimaattop?
De VN-klimaattop, ook wel COP genoemd, is de belangrijkste jaarlijkse vergadering voor internationale klimaatonderhandelingen. Dit jaar vindt de klimaattop plaats in Belém in Brazilië, een stad aan de Amazone-rivier.
Op de COP komen wereldleiders samen om te onderhandelen over maatregelen om de klimaatcrisis aan te pakken, en de klimaatopwarming te beperken tot 1,5°C. Maar ook klimaatwetenschappers, maatschappelijke organisaties, inheemse leiders en bedrijven zijn massaal aanwezig.
2. Welke realisaties kan de COP zichzelf toeschrijven?
De jaarlijkse klimaatconferenties leveren niet altijd de grote doorbraken op waar wij en velen op hopen, maar ze hebben wel gezorgd voor een aantal mijlpalen in het internationale klimaatbeleid. Denk aan het Akkoord van Parijs in 2015, waarin bijna alle landen zich engageerden om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder 2°C, met een streven naar 1,5°C. Sindsdien is er stap voor stap verder gebouwd aan de uitvoering van dat akkoord.
Tijdens COP27 in Egypte bijvoorbeeld werd het verlies- en schadefonds opgericht, die financiering moet bieden aan landen die het hardst worden getroffen door de gevolgen van de klimaatcrisis. Tijdens COP28 in Dubai werd voor het eerst expliciet erkend dat de wereld moet afstappen van fossiele brandstoffen.
En tijdens COP29 in Bakoe werd er na lange onderhandelingen een akkoord bereikt ver een nieuw mondiaal klimaatfinancieringsdoel. Hoge-inkomenslanden beloven nu om tegen 2035 jaarlijks 300 miljard dollar klimaatfinanciering aan lage-inkomenslanden te geven; geld waarmee ze zich kunnen beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis én kunnen investeren in hernieuwbare energie.
Toch blijft de kloof tussen woorden en daden groot. Rijke landen komen hun beloften rond klimaatfinanciering niet na – op budgetten voor klimaatfinanciering wordt zelfs wereldwijd bespaard. Ook het verlies- en schadefonds blijft grotendeels ondergefinancierd waardoor slachtoffers van klimaatrampen in de kou dreigen te blijven staan. Daarnaast blijft de uitfasering van fossiele brandstoffen dode letter. Jaar na jaar zien we zelfs de deelname van fossiele bedrijven aan de COP stijgen – hun vingerafdrukken zien we gereflecteerd in eindbeslissingen, die de uitfasering van fossiele brandstoffen vertragen.
3. Wat staat er dit jaar op de agenda?
COP30 in Belém wordt bijzonder belangrijk, omdat landen er hun nieuwe nationale klimaatplannen moeten indienen. Die plannen bepalen hoeveel elk land zal doen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen tegen 2035.
Dit jaar gebeurt dat bovendien in een nieuwe context: het Internationaal Gerechtshof bevestigde onlangs dat landen juridisch verplicht zijn om klimaatschade te voorkomen. Ambitieus klimaatbeleid is dus geen politieke keuze meer, maar een wettelijke verantwoordelijkheid. Het is met andere woorden een moment van de waarheid voor de 1,5°C-doelstelling.
Daarnaast zal er opnieuw veel aandacht gaan naar klimaatfinanciering. Na het akkoord van vorig jaar over 300 miljard dollar tegen 2035, moet deze top duidelijk maken hoe dat geld effectief wordt vrijgemaakt en hoe de kloof met de werkelijke nood – meer dan 1.300 miljard – kan worden gedicht. Vooral klimaatkwetsbare landen zullen aandringen op meer steun voor aanpassing aan de klimaatverandering, zoals bescherming tegen overstromingen, droogte of mislukte oogsten.
Ook de bescherming van bossen en inheemse gebieden staat hoog op de agenda, zeker omdat de top plaatsvindt in het hart van het Amazonegebied.
Het is de eerste klimaattop sinds het Internationaal Gerechtshof bevestigde dat landen juridisch verplicht zijn om klimaatschade te voorkomen. Ambitieus klimaatbeleid is geen politieke keuze meer, maar een wettelijke verantwoordelijkheid. Het is met andere woorden een moment van de waarheid.
4. Jij trekt zelf ook naar Belém voor 11.11.11. Welke eisen leggen we daar op tafel?
We willen dat deze klimaattop eindelijk werk maakt van echte klimaatrechtvaardigheid. Dat betekent: rijke landen moeten voldoende financiering voorzien voor landen die het hardst getroffen worden door de crisis.
Vandaag vloeit de helft van alle investeringen in schone energie naar rijke landen, terwijl het Afrikaans continent amper 2% bereikt. België moet helpen dat tij te keren: de Belgische klimaatfinanciering moet fors omhoog. Er liggen oplossingen op tafel, van innovatieve belastingen tot het aanpakken van belastingontwijking. En we willen onder andere ook dat bedrijven die winst maken uit vervuiling en ontginning eindelijk meebetalen aan de schade die ze veroorzaken.
We vragen ook dat de omslag naar hernieuwbare energie gebeurt zonder nieuwe ongelijkheden te creëren: met respect voor mensenrechten, inheemse gemeenschappen en de natuur. Een rechtvaardige transitie betekent dat werknemers, zoals mijnwerkers, en lokale gemeenschappen mee aan tafel zitten bij beslissingen, en dat grondstoffenwinning niet opnieuw leidt tot uitbuiting of vernietiging van ecosystemen.
5. Waarom is het belangrijk dat organisaties zoals 11.11.11 aanwezig zijn op de COP?
De klimaattop is een van de weinige momenten waarop beleidsmakers uit de hele wereld samen aan tafel zitten. Voor 11.11.11 is dat hét moment om onderhandelingen op de voet te volgen én druk te zetten op de België. Ons land heeft de middelen en de verantwoordelijkheid om meer te doen, zowel in eigen beleid als in internationale klimaatfinanciering.
Ook verschillende van onze partnerorganisaties zijn aanwezig: PMCJ en APMDD uit Zuidoost-Azië en MOCICC uit de Andesregio in Zuid-Amerika. Zij brengen de stem van de gemeenschappen die het hardst getroffen worden rechtstreeks naar de onderhandelingstafels. Samen eisen we dat hun rechten, hun leefomgeving en hun toekomst mee bepalen welke keuzes er gemaakt worden. Alleen zo kan de klimaataanpak écht rechtvaardig zijn.
Doe een gift
Iedereen verdient een leefbare plek. Doe een gift en kom samen met ons op voor een klimaatrechtvaardige wereld. Met je gift steunen we onze partners en activisten die van Peru tot de Filipijnen strijden tegen uitbuiting van mens en natuur. Ook steun je ons politiek werk waarmee we druk zetten voor een eerlijk klimaatbeleid. Bedankt voor je steun!
